JAN GAWLAS IN MEMORIAM
![]()
![]()
Cieszyńska Noc Muzeów po raz czwarty odbyła się w grodzie nad Olzą i jak co roku w innym terminie aniżeli w całym niemal kraju, co dodatkowo sprzyja by właśnie odwiedzić Cieszyn nie tracąc innych tego typu wydarzeń kulturalnych. W tę jedną noc z 27 na 28 maja, można było odwiedzić czternaście organizacji kultury po obu stronach granicy. Kolejny raz też w czasie Cieszyńskiej Nocy Muzeów można było wstąpić i zobaczyć kościół Jezusowy oraz wystawy w Muzeum Protestantyzmu...
więcej
Niewłaściwe warunki przechowywania materiałów bibliotecznych i archiwalnych, zwłaszcza ciągłe zmiany temperatury i wilgotności w pomieszczeniach magazynowych, silne zabrudzenie zbiorów oraz brak odpowiedniego sprzętu do ich magazynowania i utrzymania stabilnych warunków klimatycznych, przyczyniły się do uszkodzenia wielu materiałów wchodzących w skład Biblioteki i Archiwum im. Tschammera. W ponad dwustuletniej historii zabytkowej kolekcji parafialnej żaden z należących do niej obiektów nie był poddawany renowacji. Wyjątek stanowi, bardzo cenny dla parafii, pergaminowy dokument rękopiśmienny autorstwa Jana Gotfryda Schuchardta pod tytułem „Pamiątka założenia i budowy kościoła Jezusowego w Cieszynie”, który w 2003 roku, na prośbę Burmistrza Miasta Cieszyna dra Bogdana Ficka i proboszcza parafii ks. Janusza Sikory oraz za zgodą dyrektora Książnicy Cieszyńskiej Krzysztofa Szelonga, został poddany kompleksowej konserwacji przez Annę Fedrizzi-Szostok w pracowni konserwatorskiej Książnicy Cieszyńskiej. Dopiero przystąpienie parafii do realizacji projektu „Ochrona i konserwacja cieszyńskiego dziedzictwa piśmienniczego” pozwoli na wykonanie kompleksowej konserwacji najcenniejszych, a zarazem najbardziej zniszczonych obiektów ze zbiorów Biblioteki i Archiwum im. Tschammera. Prace konserwatorskie polegające na usunięciu przyczyn zagrożeń, na odkwaszeniu, oczyszczeniu, uzupełnieniu ubytków i wzmocnieniu struktury odnawianych kart książek czy rękopisów, a także na naprawie lub rekonstrukcji oprawy, stanowią obok prac budowlanych i instalacyjnych jedno z najbardziej kosztownych przedsięwzięć, pochłoną bowiem w ciągu trzech lat jego trwania 430 546 złotych. Całość prac, wykonywanych przez prywatne pracownie konserwatorskie, podzielono na pięć etapów. Pierwsze dwa, obejmujące konserwację sześciu obiektów, zakończono w czerwcu i wrześniu 2008 roku, trzeci największy, bo zawierający aż pięćdziesiąt dwa obiekty, ukończono w maju 2009 roku, ostatnie dwa zostaną sfinalizowane we wrześniu tego samego roku oraz w styczniu roku następnego.
Z Biblioteki i Archiwum im. Tschammera skierowano do renowacji, w ramach projektu, aż 62 obiekty, w tym 58 ze zbiorów archiwalnych. Znajduje się wśród nich 50 ręcznie kolorowanych map miedziorytowych, wydrukowanych w XVIII wieku, dwa herby szlacheckie malowane na papierze oraz sześć rękopisów, zawierających między innymi „Porządki gminne wsi Stonawy” J. Goczałkowskiego, protokoły z posiedzeń inspektoratu działającego przy szkole i gimnazjum ewangelickim w Cieszynie, księga rachunkowa z okresu budowy kościoła Jezusowego, księga odpisów dokumentów dotyczących sprawy Zasadiusa, Steinmetza i Muthmanna oraz „Kompendium wszech nienowych zawrzenj knizetstwj Oppolského a Ratiborského". Ze zbiorów biblioteki do konserwacji zostanie przeznaczonych pięć woluminów starych druków, z których na uwagę zasługują traktat moralny Franciszka Petrarki „De rebus memorandis” („O rzeczach godnych pamięci”) wydany w 1566 roku we Frankfurcie nad Menem przez Christiana Egenolffa, a także wolumin zawierający dwa dzieła ozdobione miedziorytowymi widokami miast. Pierwsze z nich pod tytułem „Topographia Archiducatus Carinthiae…” wydał w Norymberdze w 1688 roku Wolfgang Moritz Endter, drugie, zawierające wizerunki miast Górnej Saksonii wykonane techniką miedziorytową przez Mateusza Meriana, z tekstem objaśniającym Martina Zeilera, zostało wydrukowane we Frankfurcie w 1653 roku. Pomimo to do konserwacji pozostaje jeszcze wiele cennych obiektów.
Jolanta Sztuchlik